THE

TEAJN^SACTIONS

OF

r

THE

LINNEAN

SOCIETY

OF

LONDON

VOLUME XXVII.

LONDON:

PRIXTED BY TAYLOB A]lfD FRANCIS, BED LIDS' COUET, FLEET STREET :

SOLD AT THE SOCIETY'S APARTMENTS, BtlRLINGTON-HOTJSE ;

AND BY LONGMANS, GREEN, READER, AND DYER, PATERNOSTER -ROW

M.DCCC.LXX

MTSSOURT

BOTANICAL.

GARDEN.

CONTENTS

PART I.— 1869.

I.

1

^1

Serkim Angolense, sive Stirpium quarundam novarum vel minus cognitarum in itinere per Angolam et Benguelam observatarum Bescriptio, Iconihus ilkistrata. Tentamt

Fridehicijs Welwitsch pao-e l

PART II.— 1870.

II. On Three New Genera of the Verbenacege from Chile and its adjacent regions. By

John Miers, F.U.S. Sr L.S., Dignit. Sr Commend. Ord. Imp, Bras. Bosce, ^c.Src.... 95

III. On the Genus Boswellia, with Descriptions and Figures of three new Species. By

Geouge Birdwood, M.D. Edinburgh. Communicated by Daniel Hanbtjrt, JEsq.^ F.B.S.^L.S. . . , . Ill

IV. On some Species of the Genus Agaricus from Ceylon. By the Rev. M. J. Berkeley,

M.A., F.L.S., and 0. E. Broome, Esq., F.L.S. 149

w

y. On the Similarity between the Genus Draparnaldia and the Confervoid Filaments of

Mosses. By J. Braxton Hicks, M.D., F.B.S., F.L.S., ^c 153

VI. Notes on the Lichens of the Island of Saint Kelena. By the Rev. W. A. Leighton,

B.A.,F.E.S.,FB.S.Edin 155

VII. On Sphseria tartaricola, Nyl., a neio British Fungus. By the Bev. W. A. Leighton,

B.A., FL.S., F.B.S. Edln 159

VIII. The lichens of Ceylon collected by G. H. K. Thwaites, Esq., Bh.B., F.B.S. ,

F.L.S., Director of Boy al Botanic Garden, Beradeniy a, Ceylon. Examined and determined by the Bev. W. A. Leighton, B.A., F.B.S. , F.B.S. Edin. . . . 161

IX. On the Genei^a Goetzia «?^6^ Espadea. ^^ John Miers, Esq., F.B.S., F.L.S., Dignit.

8f Commend, Ord. Imp. Bras. Bosce 187

X. A Monograph of the Genus Polymorphina. By Henry B. Brady, F.L.S., W. K.

Parker, i^.i^./S'., «»tZT. RrPERT Jones, i^.G^.^S'. 197

XL On the Anatomy, Physiology, and Distribution of the Eirolidge. By Alexander

Rattray, M.D. (Mlin.), Surgeon B.N. Communicated by George Busk, Esq.,

Sec. L. Soc

255

IV

CONTENTS.

XII. Notes on the Thysanura. Part IV. By Sir John Lubbock, J3art.y F.H.S., V.P.

Linn, Soc, Sfc. , page 277

+

XIII. On the Anatomy of the Genus Appendicularia, mth the Description of a new Form,

By Edward L. Moss, M.I),, Assist ant -Surg eon B,N.j K.M.S. Simoom. Commu- nicated by Professor Kjjxi^^y, F.Ij,S. 299

PAET III.

1871.

XIV. Observations on the Lichens collected

Br, Robert Erown, M.A., F.B.G.S.,

X\

in West Greenland in 1867, By W. Lauder Lindsay, M.B., F,B,S,E,,

, . 305

. . 369

F,L.S,

On the Verteb7xite Skeleton, By St. George Miyart, F.B.S., F.L.S

XVI. Bescriptions of some British Spiders new to

with

Notice of others, of

lohich some are now for the first time recorded as British species. By the Rev O. P. Cambridge. Communicated by James Salter, Esq., F.B.S., F.L.S. .

393

»

PART IV.

1871.

J

XVII. Notes on the Reptiles, Amphibia, Fishes, MoUusea, a^id Crustacea obtained during

the voyage of H. M. S. ^Nassau

the years 1866-69. By Robert O. Cun

AM, M.B., F,L,S., CM.Z.S., Profi

yf Natural Sistory, Q

Col

lege, Belfast 465

-

XVIII. Bevision of the genus Cassia. By George Bentham, Esq., F.B.S., B.L.S, 503

XIX. Contributions to the Natural History of the Passifloraceae. By M. T. Masters,

M.B., F.U.S., L.S., Sfc. . . 593

H

^-

/

' s

I

THE

TEAN8ACTI0NS

^

OF

rr

THE LINNEAN SOCIETY

OF

LONDON

1

VOLUME XXVIL

PART THE FIRST.

mtssourt botanical,

\ Garden.

LONDON:

PEIN-TED BY TAYLOR AND FRANCIS, RED LION COURT, FLEET STREET

SOLD AT THE SOCIETY'S APARTMENTS, BURLINGTON-HOUSE ;

ANT) BY LONGMANS, GEEEN, READER, AND DYER, PATERNOSTER -ROW

it-

M.DCCC.LXIX

>

CONTENTS

PART I.— 1869

Sertum Angolense, sive Stirpium quarundam novariim vel minus coyniktriim in itinere per

Angolam et Benguelam oh sere at arum Descriptlo Iconibiis illnstrata. TentavU

Eridericus Welwitsch page 1

SERTUM ANGOLENSE

*)

SIVE

STIEPIUM QUAilUNDAM NOVAEUM VEL MINUS COGNITARUM

IN ITINERE PEE

ANGOLAM ET BENGUELLAM

OBSERVATAEUM

DESCRIPTIO ICONIBUS ILLUSTRATA

TENTAVIT

PRIDEUICUS WELWITSCH

/■

VOL. XXVII.

li

3

PE^EATIO.

Inter cunctos orbls terrestris tractus quos circuli sequinoctiales includunt, illi Continentis Africange omnium longius scientise occulti remanserunt, ac nonnisi nostris temporibus, et quidem non sine perplurimorum peregrinatorum animi fortitudine et audacia prompta pariter ac doctrina et genio insignium sacrificio, seientise pauUatim

pauUatimque innotuerunt.

Ingentes tamen ejusdem Continentis plagae centrales, intra zonam sequinoctialem cis et trans sequatorem extensse, ad hodiernum usque diem adhuc penitus ignotse permanent, in mappis imo recentissimis solum latis spatiis vacuis delineatse, in scientia, inprimis liistoriam naturalem spectante, hiatibus profundis indigitatae.

Attamen jam bodie Africse sequinoctialis terrse litorales plur

penetralia

qusedam ipsis propiora, tarn in orientali quam occidentali yasti continentis plaga sita, seientise naturalis scrutinio quodammodo aperta prostant, id quod respectu plagse orien- talis prsecipue laboribus curisque celebratorum peregrinatorum Kirk, Speke, et Grant et inprimis Prof. Guilb. Peters debetur, qui Ploram atque Paunam terrse Mossambicensis et descriptionibus et iconibus numerosis iisque elegantissimis illustravit.

Terras ^equinoctiales in plaga occidentali sitas quod attinet, Guinese superioris Plora tarn explorationibus clar. Cbr. Smitb, Palisot, Thonning, aliorumque, quam, praecipue tempore ulteriore, conamine et industria nunquam satis laudanda clar. peregrinatorum E. Vogel, Barter, et inprimis G. Mann, saltem pro majore parte, jamjam cognita patet.

Plorse GuineJE inferioris fragmenta qusedam coUigere mihi tandem licitum fuit, dum Gubernii Lusitani jussu bonoratus ejusdemque auxiliis munitus, annis 1854 usque ad ISGQ E,egni Congo partem, dein Angolam et denique Benguellam perlustravi. Iter hoc meum sat longum fuit ac summopere arduum ; ssepius atque ssepius morbis in istis terris ende- micis nee non Nigritarum invadentium bellis interruptum, aliis locis imo ipsarum terra- rum ob perdurantem nimiam siccitatem desolatione perturbatum, nihilominus, Deo favente, feliciter peractum, non tamen sine gravi valetudinis mese detrimento absolutum.

Varia bujusce explorationis eventa, inprimis qua3 ad Ploram Angolensem spectant, jam curis benevolis celeber. Jos. D. Hooker, G. Pentbam, Alpb. de Candolle, Dan. OUver, G. Keichenbacb, fil., aliorumque rei berbarige peritissimorum virorum in lucem edita prostant, et siquidem b^c uti et ilia, in posterum edenda, quidquam ad Africse ^quinoctialis bistoriam naturalem elucidandam contribuunt, hoc omnino Augustissimo Eegi Populoque Lusitano debetur, quorum auxilium admodum validum, durante omni itinere mibi prgestitum, bic publico et gratissimo animo Isetus agnosco.

Inter stirpes novas vel parum cognitas quas ex terris Angolensibus reportavi, non paucse prostant, quse yel ob florum habitusye totius elegantiam aut singularitatem, vel ob qualitatum suarum in autocbtbonum colonorumque vita quotidiana et sanandis morbis prsestantiam, vel denique respectu earum distributionis geograpbicae prse ceteris notabiles,

illustratione iconograpbica satis dignae videbantur.

b2

4 FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE.

r

Hunc in finem proinde earum plurium icones analyticas delineandas curavi et descri- ption es uberiores elaboravi, quas hodie sub Serti Angolensis titnlo Plorse Africanae fauto- ribus offer o, scrip tuli mei imperfectionum nequaquam immemor, simulque magnopere deplorans, ejusdem absolutionem et crebris valetudinis mese vicissitndinibus aliisque vitse eventis omnino inopinatis longius retardatam fuisse.

Priusquam autem ad ipsarum stirpium descriptionem progredior, pauca qusedam, sed non levioris momenti, praemonenda habeo, quge inprimis circa Regni Angolensis situm, extensionem et divisionenij ejusdemqne territorii in variis latitudinis gradibus variam supra mare elevationem versantur, quibus denique notulas breves, prsecipue de montium fluviorumque directione et indole, nee non de temporum imbriumque introitu et decursu agentes, addere liceat, ut quae infra de specierum singularum stationibus vel habitationibus narranda sunt, melius intelligantur.

Nomine " Frovmcia Angola " sensu generali sumpto, Ltisitani omnem ilium immen- sum terrarum tractum, ab ipsis olim detectum eorumque nunc dominio subjectum com- prebendunt, qui in Africoe tropicae transaequatorialis plaga occidentali inter 12' et 18' lat. austr.* sese extendi t, et penetralia dicti continentis nunc ad 200, nunc fere ad 350 mil. geogr. petit, limitibus tamen his orientem versus necdum ubique rite constitutis.

Vastissimum bocce territorium juxta Oceani Atlantici oram orientalem per tredecim fere latitudinis gradus extensum, quatuor ilia antiqua Nigritarum regna, Loango, Congo, Angola et Benguella dicta ' amplectitur, quge cuncta olim unita regique potentissimo " Mani-Congo " appellato subjecta, nomine communi " Congo " designabantur f. Postea autem, et quidem jam a seculo XY. % ad bodiernum diem usque bic idem terrarum tractus apud geograpbos et in mappis plurimis nomine " Guinea inferior^^ et apud histo- riograpbos Lusitanos " Guine Tortiiguez,'* i. e. Guinea Lusitana, designatus invenitur, nominibus tamen antiquis pro singulis regnis nibilominus conservatis.

Antiqui regni *' Loango'^ Lusitani bodierni solummodo partem meridionalem inter

+

flumina ^'Cacondo" et "Zaire" sitam, in mappa supra citata sub denominatione " Dis- tricto de Cabinda" indicatam, sibi vindicant, quam, cum illam perlustrare non mibi licuit, boc loco obiter commemoratam proetermitto.

Regnum Congo, sensu hodierno sumptum, ad septentrionem flumine Zaire, ad austrum flumine Lege, a quibusdam geograpbis perperam "Ambriz" nuncupato, limitatur. Angola proprie sic dicta inter flumina Loge et Cuanza comprebenditur, dum Benguella a sinistris ripis ejusdem fluminis Cuanza ad flumen Cmiene et quidquam ultra sese extendit, territornim Bengiiellense^ sensu strictiore sic denominatum, simulque ad meridiem terras Mossamedenses^ continentis interiora orientem versus late longeque pervagantes, includens.

Secundum fluviorum indicatorum variam inter se quoad eorum ostia distantiam^ etiam cujusvis adductorum regnorum extensionem litoralem variare obviumest, sicque territorii

nitide delineatam nuper Olissipone editam sub titulo : " Angola, mappa coordenado pelo Visconde

Mappam

de Sd de Bandeira, Tenente general, Ministro da Guerra, e por Fernando da Costa Leal, Tenente Coronelj Governador de Mossamedes. Lisboa 18 G4. Fol. sing. max.

t Conf. Cavazzi ap. Lalat (T. 1. pag. 21), k Bemanet^ Nouvelle histoire de FAfrique etc. Paris, 1767, vol. i. pag. 13.

t Inter Lusitaniae reges qui primus titulum " SenJior de Guine '' id est, Guineae dominus, assumpsit, fuit Dom Joao II. ; Conf. De Barros Asia, Dec. 1. Lib. III. Cap. 3, nee non Loj^es de Lima^ Ensaios sobre a statistica, etc., lib. III. pag. V.

FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM AMGOLENSE. 5

Congo litus circiter a 10' ad T 60', illud Angolae a T 50' ad 20', Benguellte demum ab hoc ultimo ad 18° lat. austr. usque sese extendit.

Prseter flumina supra notata, non pauca alia, in longinquis penetralium terris na- scentia, Oceanum Atlanticum petunt, inter quae in Congo flumina Lilundo et Amhrige, in Angola, Lifune, Dande et Bengo, in Benguella denique Cuvo, CutmibelU et Bero notabi- liora sunt, permultis aliis minoribus rivisque innumeris hie prsetermissis, quae, etiamsi durante pluviarum periodo noii raro sat profunda ac dilatata, hiberno tamen tempore {i. e. imbribus omnino carente) vix aquis suis oceanum attingunt, sed versus eorum ostia, arenis ardentibus absorbta sensim sensimque disparent, vel ad stagna hinc inde in lacus extensa ab oceano vicino arena accumulata separata restringuntur.

Totius hujus territorii limites occidentales sive oecanici vel planitiebus formantur nunc angustioribus arenosis suaviter undulatis, nunc latius versus terras internas extensis, hinc inde limosis aut paludosis, vel rarius coUibus rupestribus clivisve abruptis, ad

100-300 ped. elevatis, quorum cacumina ssepius horizontaliter truncata, prsesertim juxta litora Benguellae australioris frequenter obvia, et jam a primis navigatoribus Lusitanis e cum mensis comparata, illis litoribus aspectum admodum peculiarem impertiunt, simulque vegetatione peculiari, sparsa quidem sed admodum distincta, arborum pygmaea- rum ornantur, inter quas Vitis macro'pus et Bainesii, I* achy podium Lealiij Sesamothmnnus Benguellensis et Welwitschia mirahilis maxime notabiles.

Orientem versus omne territorium ab ora maritima per gradus ad terras internas modo suavius modo abruptius ascendit, montium catenis nempe pluribus, a Lusitanis " iSerras" sive " Morros'* nuncupatis, interiora versus gradatim altioribus percurritur, quarum summa juga in Angolse penetralibus ad 4000, in Benguellae interioribus ad circiter 6000 ped. elevantur. In universum hae montium series a septentrione austrum versus decurrunt, latere suo oriental! sensim ad radices catenae sequentis ascendentes, dum contra latere occidentali, oceanum spectante, plerumque abruptius descendunt, unde facile perspicitur quamobrem rivi plurimi et flumina fere omnia nonnisi cataractis pluries repetitis prsecipitata, ex terris interioribus in regiones inferiores profluunt. Attamen harum catenarum decursus nequaquam semper continuus, neque ubique directionem supra indicatam sequitur, sed in variis locis illarum una alterave vel omnes magis versus orientem retrocedunt, uti prope urbem " Boanday'* dum aliis locis litori propiores emergunt, uti hoc pone urbem "Benguella" observatur ; hinc etiam catenarum singula- rum inter se distantia, montiumque quibus componuntur amplitudo magnopere variant, etiamsi generaliter et catenae ipsse et monies singuli versus territorii interiora sensim ampliores. Catenae singulae rarius insigniter deprimuntur, sed frequentius montibus dis- junctis varige altitudinis ihterceptae vel aliis locis jugorum transversorum ope cum, proxima interiore serie conjunctae sunt vel etiam vallibus angustis plus minusve pro- fundis, tempore pluviarum totidem torrentium alveis, persulcatae. Seriei interioris juga excelsiora, quae in Benguella jam ad 80-100 mil. geog. a litore distantiam eminent, in Angola autem nonnisi 150-180 mil. intervallo ab oceano divisa surgere incipiunt, plu- ribus in locis in planities undulatas deplanata inveniuntur, ex quibus dein iterum vel monticuli disjuncti, obtuse aut acutius conici, non raro ad summum usque cacumen silvis fruticetisve ornati, prominent, uti e. g. in Districtu Miilla, vel rupes ingentes,

»

6

FRIDERICl WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE.

parietibus fere perpendiculariter erectis, nunc vegetatione denudatis nunc fruticulorum variorum viriditate vestitis, colunmarum angulatarum ad instar repentius surgunt, quem- admodum hoc in Districtu Vungo-Andongo observare licet, ubi petrae gigantese undique prseruptse, a colonis nomine ** JPedras negras^' dictse, nee non alise, circiter 15 mil. geog. orientem versus ab bis dist antes " Fedras de Guinga " nuncupatse, et quoad aspectum non minus singular es, vallem fluminis Cuanza ad septentrionem super- eminent, in eorum cacuminum rimis faucibusque numerosam lierbarum aromaticarum catervam nutrientes, dum juxta basim hinc pascuis latissimis, illinc silvis semperviren-

tibus cinguntur.

In BenguellcB maxime australis (i e. Districtus Mossamedes) interioribus, montium

catenae, inter quos ilia " Serra de Xella'^ (sive Chella) dicta, inprimis notabilis, non

solummodo latere occidental! sed simul etiam austrum versus, hoc autem latere suavius

sensimque descendunt, qua ratione planitiei Huillensis rivi omnes et imo fluvius

" Cacolovar " qui cunctos pedetentim absorbet, directionem australem sequuntur, fluvio

A.

ipso Cacolovar demum prope pagum munitum "

Sumhe

in flumen Cunene sese

effundente.

Lacus [Lusitanis " Lagoas"] minoris majorisve extensionis in nulla fere territorii parte desunt, sed in universum in Angola paullo quam in Congo et Benguella frequentiores, omnesque, paucissimis exceptis, in fluminum rivorumque vicinitate siti inveniuntur, eorumque plurimi plantarum aquaticarum, inprimis Nymjphcearum et Tistiarum uber- rima copia superbientes, Cyperorum^ prsesertim I*a]pyri dense agmine marginati, simul Crocodilorum et, si profundiores, Jlippopotamo7mm deliciae, ast accolarum Europensium sanitatis, pro dolor ! inimici. Plerique, et majorum omnes, fluviis ipsis vel rivis quibus proximis originem suam et, si persistentes, etiam eorum durationem debent, quapropter una cum illis Jove pluvio ampliores, tempore sicco vero valde angustati vel omnino exsic- cati, sicque sestate piscatoribus, hyeme contra agricultoribus magnum proventum suppe- ditantes. Margines enim fere omnium, post aquarum recessum successivum limo relicto laetificati, opimas fructuum agrestium, inprimis ZecB Mayidis, J^haseolorum, CucurU-

L

tarum nee non Arachis Tiypogcece messes largiuntur.

Etiamsi territorii Angolensis lacus, imo eorum amplissimi, nequaquam cum illis im- mensis lacubus comparari possunt, qui in ejusdem continentis plaga oriental! cis et trans aequatorem jure celebrantur, ipsis tamen quoad stirpium aquaticarum, quibus ornantur, numerum et varietatem vix inferiores sunt.

Inter illos, quos plantis natantibus prgesertim abundantes vel fere omnino obtectos reperi, Lagoa de Quizemho in Congo, Lagoas de Bombo, de Lihongo, de Foto, de lundo et de Quibinda in Angola, nee non Lagoa de GiratU prope Mossamedes et demum Lagoa Lvantalla [sive Yavantalla] in Districtu Huilla sita, primum locum tenent, omnes non solummodo plantis aquaticis sed simul et aliis, quae eorum ripas palustres vel limo humido tectas inhabitant, ditissimi, et ob stirpium cultarum messes amplas, in eorum areis exsiccatis quolibet anno obtentas, incolis utilissimi. Praeter supra indicates per- multi alii lacus, tam in plaga literal! quam in Provinciae penetralibus siti, nigritis ac colonis ejusdam fere utilitatis sunt, inter quos !i, qui juxta ripas fluminis Cuanza, intra oppi-

FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE. 7

dulum " Massangano " et dicti fluminis faucem se extendunt, et numero et amplitudine aeque insignes.

e

Supra commemorata vasti territorii per gradus elevatio, quacum, uti facile intelligitur, etiam imbrium copia increscit earumque duratio protrahitur, diim contra aeris pressio ac soli temperatura sensim diminuuntur, similem quoque vegetationis, qua diversae elevationis terras vestiuntur, graduationem sive modificationem provocat, quae omni peregrinatori e regione inferiore in altiorem penetrant!, prompte sub oculis cadet, nam non solummodo, herbarum singularum fruticumque atque arborum, quae turn appa- rent, ab lis regionis inferioris diver sit ate indicatur, sed simul etiam agrorum silvarumque diversa indole et vigore, fontium et rivorum numero et frigore aucto, totius demum terrarum ipsorumque babitantium cliaractere physiognomico mutato interpretatur.

Notabilis beec naturae scenarum mutatio, viatori ab ora maritima ad terras internas

elatiores progredienti primum ad earum circiter 1000 pedum supra mare elevationem sese manifestat, ubi loco pratorum languescentium virgultorumque ssepius spinosorum nonnisi rarius silvulis claris interruptarum regionis inferioris modo relictae propemodum repente prata intensius virentia, herbse elatiores, fruticeta robustiora et silvae extensse arboribus altioribus densiusque sociatis ac frequenter scandentium agmine multiform! ornatis compositae apparent, nee non rivuli et fontes nunc muscorum amoena viriditate marginati alteram diversam yegetationis regionem annunciant, quae ad peregrinatorem esurientem, terrse relictae ardore cruciatum potu refrigerante silvarumque primaevarum gratissima umbra benefaciat, et phytologum repentina prassentia complurium stirpium prius non observatarum otlectet. Arbores nunc vastissimse ac formosissimae, partim solitarise partim in sylvas densissimas congeatae apparent, inprimis ex ordinibus Mimo- searum, Meliacearum , Myrtaceariim, Myristicacearum et Bubiacearum, et Falmce plures, prsecipue Mais guineensis et RapUce species, formosas suas comas ubique ostentant.

Hecc autem totius fere terraram circumjacentium indolis immutatio ipsaque silvarum primitivarum magnificentia vix altius quam ad 2500-3000 pedum altitudinem supra oceanum ascendunt ; turn enim viator iterum aliam T^lorae regionem attingit, non minus general! vestitus vegetabilis su! aspectu quam generum et specierum ibidem occurren- tium ab iis praecedentis regionis diversitate indigitatam. Silvae enim nunc minus densae et bumiliores, pratorum herbse graciliores arctiusque gregatae, pascua extensiora et s^pius, modo Lahiatis vel Acanthaceis pygmaeis, modo OrcUdeanm terrestrium, lAU- acearum Iridiarumve floribus fulgidis variegata sese reprsesentant, et una cum rivorum fontiumque numero aucto, fruticum quoque atque arborum species mire multiplicantur, !ta quidem ut in dato quodam circuitu hujus regionis facile duplus vel bine inde imo triplus specierum diversarum numerus quam in aequali ambitu regionum inferiorum reperitur. Ast non solum specierum et generum Eloram constituentium numerus his locis insigniter auctus invenitur, sed etiam plures plantarum ordines, in terris inferioribus rarissime vel nullibi vis!, uti Santalacece, JDajphnoidecEy Froteacece, Selagmea, Cyrtmi- drecBy et Uricacece, ceteris stirpibus associatae obveniunt, sicque alteram tertiam vegeta- tionis regionem, stirpium habitu, numero et indole definitam pronunciant.

Accidit quidem nonnunquam ut species singulae quaedam, terris altioribus pecu- liares, vel ibidem frequentes, juxta fluminum aut rivorum ripas in regioaes inferiores vel

8 FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE.

/

imo ad fluminum ostia usque descendant, sed hoc rarius obvenit, tumque stirpes tali modo migrantes in his locis potius ceu hospites adventicii quam incolge stabiles conside-

-I

randsBj et plerumque etiam habitus sui quadam mutatione briginem suam denunciant. Sic exempli gratia Phoenix sjpinosa Thon., riparum fluminis Guanza in Districtu Tungo Andongo decus formosissimum, hinc inde fere ad limites internes territorii litoralis de- fecendit, sed ibidem, etiamsi fructifera, nana ssepiusqne fere acaulis, vel solummodo trunco brevi 1^-pedali munita permanet. Pari modo etiam TJmbelliferarum arbor (^Z27<^r<ii«^ spec.) qu8e in Districtus Golimgo Alto silvis primsevis trunco ad 25 ped. alto et semi-

pedem crasso vel crassiore occurrit, in territorii litoralis coUibus quos hinc inde invadit,

solummodo fruticulum vix bipedalem, trunculo fere herbaceo, segre digitum crasso donatum reprsesentat.

Hac stirpium diversarum per tres diversos terrarum elevationis gradus inter limites definitos distributione inductus, etiam tres Morae Angolensis Eegiones phytogeogra- pliicas statui posse opinor *, quarum prima regio litoralis est f, quae ab ora maritima ad terras internas circiter 1000 pedes elevatas, nunc longius nunc brevius sese extendit ; secunda dein sive intermedia, " montoso-si/lvatica^' denominanda, terras inter 1000 et 2500 circiter pedum altitudinis sitas comprehendens, inprimis silrarum primaevarum late extensarum praesentia distincta |, et denique regio superior sive alto-plana, quae omnes illas terras internas amplectitur quarum elevatio supra oceanum 2500 pedes excedit§.

Harum regionum indolis expositionem fusiorem jam olim in commentatione Anna- libus maritimis Olissipone editis inserta||, exhibere tentavi, eodemque loco etiam ordinum singulorum fere omnium Ploram Angolensem constituentiiim inter dictas tres regiones distributionem indicare studui, simulque plantarum ab autochthonibus vel colonis in qualibet regione cultarum enumerationem cuivis ordini addueto adnexi, persuasus quod tarn .totius territorii quam regionum singularum qualitates ac relationes climatolo^ic^e, ex plantarum in una alterave vel in omnibus tribus regionibus majore vel minore abun- dantia cultarum indice melius tutiusque pateant, quam si istse solummodo secundum observationes thermometricas, ombrometricas etc. alioquin durante itinere vix sat exacte instituendas interpretentur.

Imbres primi, post hibernum mensibus Junio, Julio, et Augusto regnantem, pluviisque omnino carentem, versus medium vel finem Septembris, veris initium, advenire solent, plerumque, ne dicam semper, inter fulgura et tonitrua summ^ vehementise de coelo

* Conf. Journ. Linn. Soc. Lond. 1858, vol. iii. pag. 15 + Conf. respectu hujns regionis indolis, " Observations

Welwitscli

Med

Wien, 1860.

Kecnon : Sertum B enguetlense ,

xplicativa

intemacional de Londres

por Frederico Welwitsch.' Lisboa, 1862.

§ Conf. « Lettre du Dr. ^Vchvitscli k M. Alph. de CandoUe, sur la vegetation du plateau de HuiUa, et observation!

de M. de Candolle, h. ce sujet," in Bibliotheque UniverseUe [Archives des Sciences Pbysiques et IS'aturellesl Livr Juilletl861. •^'

i Apontamentos phytogeographicos sobre a Flora da Provincia de Angola, etc., por Fred. Welwitsch. [Annaes d( Consellio ultramarine, 1858, n. 55.1

FRIDERICl WELWITSCHil SERTUM ANGOLENSE. 9

cadentes. Sunt autem hse pluviae vernales, etiamsi non raro et inprimis in terris inte- rioribus ad Novembris finem vel Decembris medium repetitse, nee tam continujB nee tarn copiosae quam autumnales, quae mensibus Martio et Aprili adveniunt, quapropter hse a colonis pluvicB magnce [chuvas grandes] et illae pluvicB parcel [chuvas pequenas] nominantur. Quibusdam vero annis pluviae vernales per longius tempus, etiamsi nequaquam quotidie cadentes, continuantur, simulque autumnales praecocius cadunt, ita ut ab Octobris initio ad Aprilis finem, pluvia paucis tantum hebdomadibus interrupta perdurat, et turn plantarum omnium, ac totius naturae vegetabilis ubique luxuria summa, sed, pro dolor ! etiam inundationes, arva et segetes, pascua et silvas nee non raro domicilia pagosque inLegros repentino impetu devastantes, prsesertim in regio- nibus inferioribus timendse. Hoc autem rarius accidit, et in universum cunctae totius Provincise Angolensis terrae, praecipue vero australiores et oceano propiores, magis siccitate quam humiditatis excessu laborant. Perpensa hac imbrium tam in totius terri- torii ambitu quam in ejus districtibus singulis yicissitudine facile colligitur quod de pluviarum quantitate annua generatim vix aliquid certi ac definiti statui possit.

Idem fere de aeris temperatura valet, quae in diversis terrarum elevationibus, et in ' ejusdem elevationis locis nunc ventis magis expositis nunc in vallibus profundioribus reclusis, uti facile expectandum, admodum variat. Generaliter tamen temperatura anni media in regione superiore altoplana, et quidem non ob calorem diurnum, qui ibidem, jugis excelsis exceptis, fere idem, sed ob noctes insigniter frigidiores, ab ilia regi- onum inferiorum 15-20 grad. thermom. P. recedit ; in regione superiore secundum observationes plures in Pungo Andongo et Huilla institutis temperatura anni media inter 55° et 60° P,, in regionibus vero inferiorioribus inter 77° et 80° P. vacillare videtur, excepto tamen districtu litorali de Mossamedes, qui ob ventorum refrigerantium, saepius ex austro vel austro-occidente flantium accessum liberum, nee non minus ob oceani aquarum ex austri regionibus frigidis aflluentium et juxta haec litora maximo impetu septentrionem versus decurrentium vim moderantem, climate multo frigidiore gaudet, quam hoc in terri-

I

torio circulum sequinoctialem tangente vel imo pro parte ab ipso incluso, esset exspectan- dum. Hac eadem ex ratione etiam Plora Mossamedensis vix indolem reapse tropicam reprsesentat, sed potius subtropicam vel fere Capensem, uti hoc praesentia specierum plu- rium ex generibus Juncns, Triglochiny Ceratogonum, Cressa, Enclea, Mesembryanthemum,, etc., et ipsius Vogelice AfricancB aliarumque stirpium Capensium frequentia indigitatur, et simul cerealium Europaeorum atque Vitis mnifercR cultura prospera illustratur.

Generalibus hisce de Provinciae Angolae constitutione physica et vetegabilium in ejus- dem territorio distributione praemissis, pauca quaedam adhuc de mensuris et numeri signis adliibitis, nee non respectu nominum locorum natalium specierum describendarum hie adjungere liceat.

Mensurae hinc inde in specierum descriptione usitatse, uti et illae quae ad terrarum supra mare elevationem spectant, pedem Anglicnm, in 12 pollices et poUicem in 12 lineas divisum, indicant. Terrarum altitudines methodo thermometrica a cl. Princep * indicata determinare studui, observationibus hunc in finem institutis in eodem loco pluries et non

\

*

London, 1841. VOL. XXVII.

■o

Water. By James Princep

C

10 FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE

raro etiam ad diversas diei horas repetitis demumque inter se comparatis ; valores liacce methodo partes non omnino exactos esse, omnibus notum est, sed ad stirpis eujus- cumque loci natalis altitudinem statuendam satis habere veritatis videntur.

Nomina locorum natalium specierum descriptionibns appensa secundum orthographiam Lusitanicam scripsi ; sunt autem bsec nomina nunc linguae Nigritarum illis terris auto- chthonum omnino propria, nunc Lusitanica, id est a colonis Lusitanicis ibidem introducta, nonnumquam etiam ex ambabus his linguis hybrida, sed jam longo usu vindicata simulque indigenis bene cognita et proinde peregrinatoribus futuris quam nomina scriptis quibusdam vel mappis antiquioribus exarata, duces fideliores.

Nomina vernacula, quibus stirpes qusedam vulgariores vel frequentius obvenientes in

locis suis natalibus a Nigritis vel colonis designantur

et caute speciebus

smgulis adnexi, quoniam ex istorum perplurium, primum sedule collectorum et dein inter se et una cum stirpibus quibus addicta fuerunt comparatorum studio cognovi, eorum plurima nonnisi ambigui valoris, vel solummodo paucis incolis cujusdam loci cognita esse, vel non raro, et imo in uno eodemque loco, stirpibus inter se valde diversis, vel vix habitu aliquantulum similibus attribui.

His missis restat ut viris illustribus qui in conficienda hac conmientatione mihi opem tulerunt, gratias meas maximas atque sincerissimas agam, quos inter clarissimi Dr. Jos. D. Hooker, Horti Museique botanici Kewensis omnium amplissimi ac ditissimi Director, nee non Prof. Dan. Oliver, ejusdem Musei custos et bibliothecarius, prime loco prgedicandi: viri generosi, eruditione et humanitate £eque insignes, quorum benevolo consiHo auxilioque efficacissimo, si quid meriti huic scriptulo inhgeret, omnimodo et juste tribuendum.

Pariter clarissimis viris Job. J. Bennett, herbarii Musei Britannici pr^efecto, et Guilh. Carruthers, ejusdem herbarii curatori, pro singular! et semper prompta urbanitate, qua illius herbarii locupletissimi usum mihi faciliorem reddiderunt, me summopere gratum confiteor ; lectoris autem benignsD indulgentise harum paginarum imperfectiones iterum atque iterum commendo.

DESCHIPTIONES.

Ordo AJSrONACE^. Trib. III. MiTREPHOREj]:, Benth. et Hook. f. Gen. PL p. 21.

MoNODOEA Angolensis, Wclw. n. sp.* (Tab. I.) Glaberrima, foliis membranaceis vel

demum plus minusve coriaceis, obovato- vel elliptico-oblongis, breviter acuminatis cuspidatisve, basi cuneatis, herbaceo viridibus, floribus pendulis, ssepius in ramulis brevibus lateralibus foliiferis solitariis oppositifoliis ; sepalis e basi latiuscula lance- olatis crispatis, petalis exterioribus ampKs ovatis acuminatis incurvis, lateribus utrin- que reflexis, interioribus unguinculatis conniventibus laminis transversim ellipticis

Primam tam Jiujiis speciei nov(B quam Monodorce Myristicce, Duu., olim perperam

)la certe indlgense notitiam jam oUm clar. W. W. Saunders in litteris (Loand®, Se

sequente, ambas species in « Apontamentos phytoqeograpJiicos solve a Flora de A

FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE. H

abrupte cuspidatis basi exauriculatis ; fmctu ovato-ellipsoideo longitudinaHter sulcis levibus latiusculis percurso.

r

Habitat in silvis primsevis editioribus Distr. Golungo Alto et pauUo frequentius in silvaticis rupestribus

Distr. Pungo-Andongo ad 2500-3500 ped. altit. A Julio fructificans. Exsic. VTelw. Iter Ane-ol. n. 774 p

Maio

Arbor 20-30-pedalis, coma densiuscula ovoidea, trunco recto ad basim 1-1 1 ped. diametri, cortice

obiter rimoso aspero nigrescentej rami primarii erecto -patent es, secundarii et ramuli paten- tissimi cylindracei, juniores et floriferi purpurascentes, subdistiche foliati. Folia alterna, petiolo brevi 2 lin. longo canaHculato sufFulta, obovato- vel elliptico-oblonga, nunc ovato-lanccolata, 4-5 \ poll. longa, 2 poll, lata, basi cuneato-angustata, apice abrupte acuminata vel breviter cuspidata, margine integro, penninervia, supra intense viridia nitidula, subtus absque nitorc pallidc virentia, secun- dum expositionem arboris nunc membranacea et decidua, nunc plus minusve coriacea et persistentia. Flores speciosi, totius ordinis facile elegantissimi, multicolores, suaviter odori, in ramulorum cxtre-

ITIl •■• -I-,..,

monim

sitifolio, gracili, circiter 2 poll, longo, medio bractca ampla, membranacea, herbaceo-viridi, late ovata, vel cordato-ovata acuminata, longitudinaHter plurinervia, semiamplectente, demum decidua munito. Sepala a lata basi lanceolata, petalis multoties breviora, berbaceo-viridia, undulato-crispa, a basi supra

pedunculum

Petala (basi semper inter sc coalita mox post fecundationem a calyee annulatim soluta et junctim secedentia) tenuiter carnosa, exteriora elongato-ovata sensim acuminata, obtusiuscula, 2-21 poU. bnga, utraque superficie reticulatim scrobiculata, a basi patula

nivea

arcuatim mcurva, lateribus undulato ^ ^ ^,

demum maculis circularibus rubris, aurantiacis et flavicantibus undique

ribus multoties breviora et duplo angustiora, erecto-conniventia, omnino albidl vel albido-rosea, levia,

margine piano, spathulata, unguibus latiusculis fere laminge EequHongis, lamina nunc transverse

abrupt

Stamina et gynmcmm

generis; antherae badio-albid^, loculis contigais; poUen albidum. Ovarium bene efFormatum, mox

im

lobulatum

a nunc integrum peltatum^ nunc obscure pli Fructus in pedunculo nunc lifirnose indurato

loneru!

glabriusculus^ ovato- vel oblongo-ellipsoid ius, vertice breviter apiculatus^ secundum 1

uri

fiiscescente

y pulpa Semina

truncata. mutua

gulata ; testa tenuiter coriacea, tenax, levigata, fusco-badia, nitida ; albuminis cera- ceo-carnosi gratissime et fortiter fragrantis lamellae numeros», planiusculge, aquali fere inter se

crassitudine, respectu peripberiae seminis verticaHter seriatae. ±:mbryo mmutus, hilo proximus.

Observado.— Semina Monodor^eAnc/olensis, uti illsi Monodorce MyrisUccB ab autochtho- nibus ob nuclei aroma gratissimum, Hind Myristicce moschatce semulans, nee nou ob virtutem egregie stimulantem et restaurantem magni ^stimata, hinc inde etiam in condiendis cibis usitata multoque commercio circumvecta, in omnibus mercatoriis Ango- lensibus prostant et sub nomine ''Xipepe " vel ''Gipepe " venduntur. Arbores ips£e amba- rum specierum in Angola plerumque " N-pepe, in Insula Sti. Thomse autem" '' Jobo" nuncupantur. Nomen vero " Xipepe " vix idiomati Bundico proprium, sed spurium, et ni fallor, a vocabulo "pepper" (Piper) olim a mercatoribus Anglicis ibidem introducto, derivatum et a Nigritis, commercii gratia, genio linguaD Bundicse accommodatum.

c2

12 FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE.

Trib. IV. Xylopie^, Benth. et Hook. f. I. c. p. 27.

Xylopia odoratissima, Welw. n. sp. Arbor parva ramosissima, ramulis pubescentibus,

foliis petiolatis coriaceis, ellipticis vel oblongo-ellipticis, obtusis, basi rotundatis, supra glabrescentibus, subtus praecipue in costa piloso-pubescentibus ; floribus axil- laribiis subsessilibus vel breviter pedicellatis solitariis vel 2-3 fasciculatis ; calyce trifido lobis ovato-deltoideis ; petalis exterioribus elongatis, interioribus ssepius paullo brevioribus lineari-subulatis ; antheris connectivo truncato leviter dilatato, disco staminifero denique deciduo ; ovariis circa 10, pilosis, stylo subulato andrcecium superante, ovulis 4-6 ; carpellis maturis obliquis, breviter stipitatis, mono- oligo- spermis, longitudinaliter nervosis glabris.

freauens in montosis silvaticis editioribus ad plagam australem de Morro de Lopollo Distr.

Habitat

Huilla, inter 5000 et 5500 ped. altit., Decemb Welw. Iter Aneol. no. 757.

Maio fructificans. Exsic.

Arbuscula in silvis densioribus circlter 10-15 pedes alta, comae tunc laxioris forma sat variabilis

ramis valde in^quilongis fere borizontaliter patentibus, ramulis extimis vario modo curvis inter arborum vicinarum ramificationes subscandentibus ; in declivibus vero apricis petrosisque plerumque frutcx 4-6-pedalis, jam paullo supra baslm ramosus, ramis erectiusculis, cylindricis, glabratis, crebre et patentim ramulosis comulas dense foliosas efFormantibus ; ramuli juniores et floriferi plus minusve sericeo-pubescentes. Folia persistentia, in subtus nallide viridia, exsiccatione utrinque multo

VIVO

cum ramulo articulato suflPulta : lamina

petiolum

moUiter pubes

suavissime frasrrantes, ad axillas foliorum

■umque 2-3 fasciculati, brevissime pedicellatij carnosul

lineam

primum albidi, demum flavescentes. Calycis profunde 3-partiti lobi deltoidei, circiter I, anice apiculati. Petala exteriora |-| poll, longa, obtuse carinata, a basi ovata concava

obtusiuscula : interiora aneustiora^ paullo breviora et apicem

anthesi erecto-patula, prompte decidua. Andropcium et ovaria descripta. Carpella matura 4-8, omnino glabra, nitidulo- rubra, stipite recto 2-3 lin. longo, crassiusculo, subangulato suffulta, nunc monosperma, obovoidea, pisi majoris mole, nunc 2-4-sperma, oblique obovoidea vel claviformia poUi- carla, omnia juxta apicem appendice alseformi rostrata. , -

Ohservatio.—^iit^^ ob florum miram copiam eorumque odorem gratissimum, quern late spargunt, inter affines insignis, nee non propter corticem aromatico-amaricantem pharmacograpbis de futura Africae tropicse materia medica scripturis commendanda. Autochthonum illius regionis medici circumforanei {quihanda dicti) , non semper omnino imperiti, e florum vix apertorum infusione tepida potum parant stimulantem simulque subnarcoticum, de cuius tamen applicatione speciali non edoctus fui .

Ordo YIOLARIEiS.

Trib. III. AlsodeiEuE, Benth. et Hook. f. Gen. PL p. 118.

Alsodeia (Ceranthera) ilicifolia, Welw. n. sp. (Tab. II.) Fruticosa vel subarbo-

rescens, glabra ; foliis coriaceis, ovali-oblongis. elongatis, acutis, argute et grosse spinuloso-serratis ; floribus flavis, brevissime pedicellatis, recurvis, in paniculas angustas terminales folio breviores fasciculatim dispositis ; sepalis ovato-ellipticis,

FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE. 13

obtusis; petalis obtusis (sepalis subbrevioribus*); tubo stamineo brevi, extus baud producto, antberis connectivo dorsali ovato obtuso, appendicem anteriorem ovalem integram vel emarginatam superante ; capsula coriacea, ruguloso-aspera.

Habitat sporadica in rupium convallibus umbrosis Distr^ Pungo Andongo^ ubi prope Prsesidium ipsumj

loco dicto ^^ Barrancos de Catete^" Febr. c. alabastris et fructu submaturo^ Maio denique iterum cum alabastris legi^ ad altit, circiter 3500 ped. supra mare. Ewsic. Welw. Iter Angol. no. 889.

Frutex

Ilicis aquifoli(B habitum quodammodo simulans

insignis^ sempervirens. Tfunculus

aspero^ ligno albido compactOj ssepius jam ad 3 vel 4 pedes altitudinis supra basim ramosus; rami erecto-patuli^ laxe ramulosi^ cylindrici^ adultiores levigati et nitenti-virides ; ramuli novelli plus

ilati^ erectiusculij firmi et tenaces. Folia alterna^ breviter petiolata^ rigidicoriacea,

mmusve

viridia, subtus

acuminata

firmo

squipollice

insertionem laminae dorso gibbi ; lamina 7-9 poll, longa, 2-2| poll, lata^ basi breviter angustata tusiuscula, anice acuta vel acuminata, margine argute serrata. serraturis sinu lato obtusissimo s€

.pinulo

IS 1-1 1 lin. longis, subulatis. Panicul(2 terminales^ erectse^ angusta^^ pedunculi communis angidati, sub lente tenuiter velutino-pubescentis .ssiusculis ovatis muniti^ inferiores 1-2 poU. longi, parce ramulosi, ere-

brevissimi. Flares (nonnisi in alabastris observati) flavi,

summi

juxta ramulos

dimidio

arcuatim recurvato

ellip

margme

m

figu

gusti

Stamina descripta. Ovarium glabriusculum ; placentae pauci-

(uni- ?) ovulate ; stylus terminalis, rectus, pro more floris crassiusculus^ cylindricus, medio incrassatusj apice obtusiuaculo stigmatosus^ staminibus paullo brevior. Capsula ovoide: calyce indurato stipata^ extus rubro -purpurea, undique nigulis papillisque aspera, elastice 3-valvata, 3-sperma, vel placentae unius abortu disperma, valvis cymbimorphis sublign( placentiferis. Semina (vix bene matura) subglobosa vel sublenticulari-c

Crustacea

badio-flavescentc. ' Embryo in albumine copioso axilis excentricus, umbilico approxin dones obovato-ellipticse, planiusculee^ vaginatim conferruminatse, radicula bilo proxima

Ordo BIXACE^. Trib. II. Oncobe^, Bentb. et Hook. f. Gen. PL 125.

r

I

Oncoba Welwitschit, Oliv. Elora of Trop. Afr. MS. (Tab. III.) Arborescens, inermis,

glabra ; foliis membranaceis, longe petiolatis, ovatis, acuminatis, basi late rotun- datis ; floribus pedunculatis, ad ramulos annotinos vel vetustiores nascentibus 3-5 faseiculatis ; sepalis 3 late ellip ticis; petalis circiter 10 obovatis longiuscule unguicula- tis, sepalis plus quam duplo longioribus ; antberis linearibus quam filament a capillar! a multo brevioribus ; ovario papilloso-setoso, placentis 5-6 ; stylo gracili longiusculo

* *

* Flores in nostris specmiinibus necdumbene evoluti et solmnmodo in alabastris anthesi proximis examinati; relutio Droinde inter senala et netala in nostero accuratius statuenda.

14 FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE

apice in lobos 5-6 breves patentes diviso, stigmatibus truncatis ; capsula ovoidea, dense echinata, S-G-valvata, valvis intus nudis medio placentiferis post dehiscentiam recurvis ; seminibus dense verruculosis.

Habitat sporadica in silvis primaevis

forma

circa Sange. Floret Novemb. usque Febr., Martio

maturat. Ea^sic. Welw. Iter Aug

Arbuscula 12-15

frutex vix 8 pedes altus. Truncus in forma arborescente rectus^ assior, cortice mmute rimuloso badio-cinerascente, lisrno albido denso.

tenuiter

ssepius jam ad altitudinem 4-5 pedum supra basim ramosus^ ramis robustis elongal infra longe denudatis^ apicem versus parce ramulosis; ramuli graciles^ patentes^ lenticellis ellipticis obsiti^ novelli levigati apice densius foliosi. Folia alterna^ longe petiolata^ am ovata, longe acuminata^ supra Isete viridia^ verniceo-nitidula_, subtus pallide virentia^ glabra ; pel 3-4i pollices lon^i, CTaciles, patuli, basi obiter canaliculati, ad insertionem laminse ouidauam inc:

(in foliis adultis ex apice petioli fere pendul

margine integro yel obscure repando, basi rotundato-obti in acumen 1 poll, circiter longum attenuata; stipulse later semipoUiccm circiter longse^ erectae^ deciduse, Flores polyj diametro 4-pollicareSj quondam in eodem ramo multo minoribus mixti ' ad ramulos

sensim^ rarius abrupte

subulatse

ami

A,

truncum ipsum nascentes^ plcrumque 3 vel 4 fasciculati^ pedunculis \-l\ poll longis colo-

Alabastra globosa^ apiculata^ Calyx tenuiter coriaceus^ tripbyllus^ sepalis sestiva-

mmute bra ;e anthesim

tione late imbricatis, concavis, obtuse carinatis^ poUicem londs, sem minutissima caduca subvelutinis^ fusco-rubentibus^ demum 11. alba vel albido-rosea. obovato-snatbulata. natentia. m

plerumque 10 vel lamina obdvata 1-1 1 poll.

longa, venulis sursum divergentibus percursa, margine integro obiter undulata, sensim in unguem \-l poll, longum compresso-planum 1 lineam latum attenuata, una cum staminibus decidua. Sta- mina numerosissima j filamenta fiUformia, ascendentia, albida, poUicem longa; antberte terminales, intense flavse, oblongo-lineares, basi subcordat^, quam filamenta multoties breviora, biloculares, longitudinaliter dehiscentes ; poUinis granula globoso-ellipsoidea, levia. Ovarium ovoideum, papillis

parietales 5 vel 6 perplurima; stylus -lobus. demum indurescens. in fructu

echinulatum; ovula juxta placentas

rectus, cylindricus, fere poUicem persistens. Capsula matura glol

Isete aureo-flavis ecliinata, tarde dehiscens, 5- vel 6-valvata, valvis

undique aculeis rigidul

duris, demum

arcuato-recurvis, intus nudiusculis, medio

per mult

vula, duabus lineis vix longiora, ovoidea, fuscula, crebre verruculosa, vertice truncato areola

crassiuscula

onum

Ordo POLYGALE.E.

PoLYGALA GoMESiANA, Welw. n. sp. (Tab. IV.) Perennis, herbacea ; caule erecto

2-5-pedali; foliis lineari-lanceolatis linearibusve, utrinque saepius angustatis, gla- bris vel sparse pilosulis ; racemis terminalibus ampUs multifloris, bracteis bracteo- lisque membranaceo-scariosis ovato-lanceolatis acmninatis persistentibus, pedicellis patentissimis pilosis; sepaHs anterioribus liberis, alis suborbicularibus diametro semipolHcaribus, eoloratis; capsuHs obcordatis, alis dimidio brevioribus an^uste marginatis.

\

FRIDERICI WELWITSCHII SERTUM ANGOLENSE. 15

Habitat in pratis humidis altius herbidis juxta rivulos Bistr. Huillaj frequens circa Lopollo^ ad 5000 ped.

altit. A Decembr. usque Apr. florens et fructificans. Exsic. Welw. Iter AngoL no. 1032.

Herba elata^ radice lignescente oblique descendente, oligocephala^ perennans. Caules e radicis

collo 1-3 erecti, virgati^ t ri- vel quatuor- rarius quinquepedales^ simplices vel apicem versus parce ramosi, cylindrici^ obiter sulcato-angulati^ pilis raris mox deciduis glabrentes^ a basi ad medium densius^ supra remote foliati. Folia alterna^ erecto-patulaj subsessilia^ plerumque omnino glabra^ late herbaceo- viridia; inferiora et media approximata^ lineari-lanccolata, l|-3 poll, longa, semipollice yix latiora^ utrinque sensim angustata^ subacuta vel apice obtusiusculo breviter apiculata^ margine integro^ nervo inprimis subtus ad basim prominulo flavescente percursa; superiora magis distantia^ sensimque angustiora^ breviora et acutiora, ssepius linearia ; floralia sub antbesi plerumque decidua. Eacemi in caule et ramulis terminales^ erecti, stricti, ampli^ |-l-pcdalcs^ multiflori^ juveniles bracteis apice densius congestis breviter comosi. Flares ex majoribus et speciosissimis totius generis, in pedun- culo communi pilis brevibus patulis vestito dcnsiuscule gregati, una cum bracteis^ bracteolis pedicel- lisque amoenissime rosei vel roseo-purpurascentes, subnutantes. Bractete tenuiter membranaceo- scariosse, 3-4 lin. longse, ovato-lanceolatee, longe acuminatse^ patulse, una cum bracteolis itidem patulis pauUo brevioribus obtusioribusque persistcntes. PediceUi graciles, ^-| poll, longi, albido-pilosi, sub anthesi liorizontaliter patentes^ demum arcuato-deflexi^ fructiferi cernui. Sepala 5^ omnia libera; tria exteriora inter se subsequalia, parva^ l|-2 lin. longa, obovato-elliptica, obtusiuscula^ extus sparse pilosa; interiora (alae) multo majora, Isetissime roseo-purpurea, oblique lato-obovata vel fere orbicu- laria, diametro circiter semipoUicaria^ ima basi abrupte attenuata^ glabra, tenuiter venulosa, obiter convexa, petala occultantia. Petala tria^ basi inter se et cum staminum vagina concreta ; inferius (carina) concavo-galeatum, dorso crista latiuscula intense purpurea profunde bifida auctum, ad verticem leviter emarginatum, ad marginem prope basim utrinque plus minusve profunde sinuatum et pilosum; lateralia quam carina breviora, ovato-oblonga, margine superiore inflexa laxe crispata, ad faciem internam laminse partis cum vagina staminali connatae piloso-pubescentia, ad ejusdem partem liberam glabra^ verticaliter sursum curvata^ apice obtusa vel subtruncata. Staininum vagina basi juxta margines piloso-ciliolata ; antberae oblongo-ovoidese, obiter compressse, subtiliter puberulae vel ssepius omnino glabrse, apice oblique truncato biporosse (septulo parum efformato vel deliquescente ?) uniloculares. Pollinis granula (in una eademque anthera) nunc spbseroidea nunc breviter-ellipsoidea, longitudinaliter costato-striata, sensu directioni costularum contrario et non raro jam intra antlieras necdum apertas tubificantia. Ovarium obovatum, vertice circa styli insertionem pilosum ; stylus compressus latiusculus, medio dilatatus, pauUo supra medium arcuatus, ad apicem plus minusve oblique truncatus vel obscure angulatus, anguste stigmatosus. Capsula obcordata, rigidulo-membranacea 2|-3 lineis vix longior, compressa, anguste marginata, ad apicem nunc pilis raris obsita nunc omnino glabra^ disco utrinque bigibba. Semina oblongo-obovoidea, circiter 1| lin. longa, pilosa, vertice areola depressa notata, caruncula pro seminis mole parva; albumen parcam.

ri

Observatio. J^omine specifico hujusce stirpis elegantissimse ac ciilturse dignissimae virum saliito, doctrina et urbanitate pariter insignem, clar. JBernard. Ant. Gomes, Med. Doctorem, horti scliolse medico-cliirurgici Olissiponensis fundatorem, IPlorge fossilis Lusi- taniae scrutatorem sedulum, nee non medicum expertissimum, studiorumque meorum

fautorem

Ordo DIPTEROCARPE^

Vatica Africana, Welw. n. sp. (Tab. V.) Prutex vel arbor parva ; ramulis novellis

tomentoso-pubescentibns, raro glabris ; foliis coriaceis, oblongo-ellipticis, obtusis, basi vel obtusis vel anguste rotundatis, nunc subcordatis, supra glabrcscentibus, subtus ferrugineo vel albo tomentosis; cymis ra cemif ormibus axillaribus folio brevioribus vel

16 FRIDERTCI WELWITSCHTI SERTUM ANGOLENSE.

floribus apices ramulorum versus fasciculatis ; sepalis subliberis ovatis obtusis, petalis oblongo-lanceolatis sepalis triplo longioribus ; staminibus indefinitis bi- (vel pluri-) seriatis, filamentis filiformibus, antberis ellipticis ovatisve, connectivo breviter apicu- latis ; fructu globoso subapiculato, calycis fructiferi lobis inter se subsequalibus pa- tentibus oblanceolatis vel oblongo-obovatis, obtusis acutisve, uervis anastomosantibus prominulis grosse reticulatis.

Habitat in silvis et dumetis arenosis Distr. Huilla, inter 4000 et 5500 ped. altit.^ inprimis frequens ad

basim de " Moi

}}

Maio fiiictificat

Stirpis hujusce polymorphge praecipue duae